Δείτε τα ακόλουθα βίντεο με το Mouvement ( - vor der Erstarrung), έργο του 1982. Ενώ αποφεύγω να σας παραπέμπω στο YouTube λόγω της χαμηλής ποιότητας του ήχου, εδώ θα το κάνω γιατί μαζί με το ηχητικό αποτέλεσμα έχει μεγάλο ενδιαφέρον να παρατηρεί κανείς και τις τεχνικές που χρησιμοποιούν οι μουσικοί (βέβαια βρίσκω μάλλον μέτρια τη συγκεκριμένη εκτέλεση συν το πολύ εκνευριστικό που κόβεται στα τρία το κομμάτι αλλά αυτή βρήκα στο YouTube):
(για ένα από τα κλιπάκια έχει αφαιρεθεί η δυνατότητα για embed και για αυτό δίνω links για όλα ―όπου υπάρχει η δυνατότητα, επιλέξτε το "watch in high quality")
Μπορείτε επίσης να δείτε και να ακούσετε το Arditti στο 3ο κουαρτέτο εγχόρδων (2001) του Lachenmann ξεκινώντας από εδώ. (Αν και το Mouvement είναι πιο εντυπωσιακό οπτικά λόγω του μεγαλύτερου συνόλου που χρησιμοποιεί.)
Για να έχετε μια καλύτερη αντίληψη του ηχητικού κόσμου που φτιάχνει ο Lachenmann (στο YouTube θα πάρετε μια ιδέα για τι είναι πάνω κάτω αυτές οι τεχνικές αλλά χάνεται σημαντικό ποσοστό του πως ακριβώς ακούγονται) σας βάζω και το Pression για σόλο βιολοντσέλο (1970) που είναι από τα πιο αγαπημένα μου κομμάτια του και που εξερευνά διαφορετικά ηχητικά αποτελέσματα που μπορεί να προκύψουν κυρίως από ειδικές χρήσεις του δοξαριού (scratch tones/overpressure, θέσεις του δοξαριού και δε συμμαζεύεται). Στην εκτέλεση που ακολουθεί παίζει ο Pierre Strauch. Επειδή πρόκειται για ένα συνθέτη που παίζει και με τις πιο ανεπαίσθητες λεπτομέρειες του ήχου, σας συνιστώ να το ακούσετε κάποια στιγμή που θα έχετε ησυχία γύρω σας και θα έχετε στη διάθεσή σας σχετικά καλά ηχεία ή ακουστικά.
Και μια εξομολόγηση: τον Lachenmann τον είχα ανακαλύψει όταν πιτσιρικάς ακόμα σπούδαζα θεωρητικά. Καθηγητής μου τότε ήταν ένας από τους καλύτερους θεωρητικούς που έχουμε (αλλά και από τους πιο συντηρητικούς). Το θυμάμαι σα σήμερα. Ήμουν στη βιβλιοθήκη και μελετούσα το Guero για πιάνο του Lachenmann, ένα έργο με μικτή σημειογραφία που χρησιμοποιεί με τους πιο αντισυμβατικούς τρόπους το πιάνο. Με βρήκε σκυμμένο πάνω από την παρτιτούρα να προσπαθώ να αποκρυπτογραφήσω την καινούρια τότε σε μένα σημειογραφία του Lachenmann. "Τι κοιτάς εκεί;" ρώτησε· του έδειξα. "Άστα αυτά, δεν είναι σοβαρά πράγματα", η φράση βγήκε με τέτοιο τρόπο που ήταν σαφές ότι δεν υπήρχαν περιθώρια συζήτησης στο θέμα. Δεν ήταν "σοβαρά" γιατί δε χωρούσαν στα παραδοσιακά μοντέλα ανάλυσης και προσέγγισης των οποίων είναι βαθύς γνώστης ο συγκεκριμένος δάσκαλος. Καθώς τότε όπως και οι υπόλοιποι τον αντιμετώπιζα ως αυθεντία, ακολούθησα τη συμβουλή του, στην άκρη ο Lachenmann. Ο Lachenmann, o Cage και άλλοι αιρετικοί ήταν ακριβώς αυτό: αιρετικοί. Υπήρχε ένας περίπου δογματισμός στον τρόπο που προσέγγιζε και μας δίδασκε κάποια πράγματα, υπήρχαν σαφείς (αλλά όπως τους βλέπω σήμερα μάλλον αυθαίρετοι) διαχωρισμοί για το ποιοι συνθέτες άξιζαν και ποιοι ήταν "τσαρλατάνοι". Έλα όμως που εμένα αυτά τα "μη σοβαρά" ήταν που κρυφά με συγκινούσαν περισσότερο. Χρειάστηκε αφού τελειώσω να φύγω από αυτόν, να πάω σε άλλους δασκάλους, να γνωρίσω τελείως καινούρια πράγματα (κυρίως μέσα από την ηλεκτρονική μουσική) για να απελευθερωθώ από τον κλειστό τρόπο σκέψης που με είχε διδάξει και να μπορέσω τελικά να γυρίσω και να κοιτάξω πιο κριτικά όσα είχα μάθει κοντά του. Έτσι σήμερα τα αισθήματά μου απέναντί του είναι ανάμικτα. Κέρδισα από αυτόν μια στέρεη θεωρητική βάση, μελέτησα αναλυτικά και σε βάθος μαζί του πράγματα που ίσως πουθενά αλλού στην Ελλάδα δε θα είχα τη δυνατότητα να μάθω εκείνη την εποχή. Όμως ο ίδιος άνθρωπος στάθηκε ταυτόχρονα εμπόδιο και μου δημιούργησε ενοχές για αυτά που μου άρεσαν και που δεν ενέκρινε.
Θυμήθηκα μαζί με αυτά και όσα ειπώθηκαν στα σχόλια μιας άλλης ανάρτησης για το ρόλο του μαθητή…